Reynolds

Op het plaatje zie je het Moody-diagram. Het is een logaritmische grafiek; dat kun je zien doordat het niet op gewoon ruitjespapier getekend is, maar op bijzonder ruitjespapier, want de ruitjes zijn heel verschillend van vorm: groot, klein, smal, breed, hoog en laag. Niettemin zou je eraan kunnen zien dat als het Reynolds Number hoog is (onderaan aflezen en dan rechts in de grafiek), de Coefficient of Friction laag is (af te lezen op de linker as). De grafiek heeft, zoals dat heet, een dalende trend.

Ik vind dat raar. Deze grafiek gaat over de wrijving die ontstaat als een vloeistof ergens langs stroomt. Het Reynolds getal vind je door allemaal dingen te vermenigvuldigen die gevoelsmatig de wrijving verhogen: bijvoorbeeld de dichtheid van de stromende vloeistof en de snelheid waarmee het stroomt en door dat allemaal te delen door iets wat de wrijving lager maakt: de dynamische viscositeit, waarmee gewoon de glibberigheid van de vloeistof bedoeld wordt. Ik zou dus denken: een grote Reynolds geeft een grote Coefficient of Friction. Maar Moody zegt dus van niet.

Nou weet ik ook dat wrijvingscoëfficiënt nog niet de wrijving zelf is. De wrijving die optreedt vind je door die coëfficiënt (onder andere) te vermenigvuldigen met de snelheid waarmee de vloeistof stroomt, in het kwadraat. Alweer die snelheid! Wat een gerommel met die snelheid! Waarom is er geen grafiek waarmee ik in een keer de wrijving kan aflezen? Een grafiek dus, met een stijgende trend.

Amstel, Gooi en Vecht

Ik denk nu na over het leven in de stadstaat Amstel, Gooi en Vecht, die ik, bij wijze van hobby, gisteren opgericht heb als volledig zelfstandige natie. En Amstel, Gooi en Vecht is geen handelsnatie, maar volledig zelfvoorzienend. Amstel, Gooi en Vecht is door omstandigheden op zichzelf aangewezen. Wij, de dikke één miljoen Amstel, Gooi en Vechters treden deze nieuwe uitdaging optimistisch tegemoet.

We moeten ons voorbereiden op de winter, want het kan hier behoorlijk guur zijn. Als we een beetje vreedzaam samenhokken in de huizen die goed geïsoleerd zijn, zal dat, qua warmte, best lukken. Dekbedden en matrassen zijn er genoeg, lijkt me. Maar de honger, daar moeten we iets creatiefs op verzinnen.

Ik vrees dat er niet genoeg landbouwgrond is in onze stadstaat om alle monden traditioneel te voeden. We moeten, lijkt me, nu overstappen op een grootschalige paddenstoelen- en insectenkweek (mmm, lekker!) in de enorme hoeveelheid overtollige slecht geïsoleerde huizen die vrijkomen. En de schaarse landbouwgronden moeten we gebruiken voor de granen en groenten. En misschien helpt het ook als ik - net als de andere Amstel, Gooi en Vechters - gewoon eens wat minder zou(den) eten.

politiek

Mensen die echt actief iets doen om energie te besparen of om in het algemeen het milieu te ontzien noem ik hier voor het gemak even types. Gisteren sprak ik zo'n type: hij was met behangplaksel posters aan het aanplakken aan de openbare aanplakmuur van Utrecht. Want een type was hij wel: slordig haar, brilletje, onverzorgd gebit. En ook: met een autarkisch ideaal.

Autarkie wil volgens mij zeggen dat je alles alleen doet. Ik vind dat een erg ongezellig idee. Ik wil de dingen helemaal niet alleen doen. Eigenlijk wil ik helemaal niks meer alleen doen. Samen, dat wil ik. En iedereen met wie ik de dingen samen zou willen doen wil ik op fietsafstand. Binnen fietsafstand zou ik verder alles wel autarkisch willen organiseren.

Freddy Heineken bedacht Eurotopia, Europa in staatjes van gelijk inwoneraantal, om van het geheel een bestuurbare unie te maken. Ik zou Nederland willen indelen in redelijk fietsbare stadstaten, die helemaal zelfvoorzienend zijn, interessant genoeg om er op vakantie te gaan en om er een partner te zoeken. En waar, speciaal voor Jelle, de smid met ontbloot bovenlijf het aambeeld ranselt.

snelkookpan

Mijn schoonmoeder heeft een snelkookpan. Een nogal ouderwetse; eentje uit de optimistische tijd toen een snelkookpan nog bij een modern huishouden hoorde. Sinds het woord modern niet meer gebruikt wordt om de dingen te kwalificeren die hip, goed en nieuw zijn, is ook de snelkookpan niet meer hip, goed en nieuw. Terwijl de behoefte om snel te koken niet minder is geworden, lijkt me.

Er is wel een tegenbeweging: slow cooking. Volgens mij is slow cooking vooral populair onder mensen die nooit tijd hebben om te koken, en van die ene keer dat ze het dan wel doen meteen een sabbatical maken. Een snelkookpan kookt snel doordat de temperatuur in de pan hoger is dan het kookpunt van water. Mensen die van slow cooking houden proberen te koken met temperaturen ver onder het kookpunt van water. Het is een hoop gedoe, maar het schijnt er wel lekkerder van te worden. Vooral gekookte eieren.

Op wikipedia lees ik dat de druk in de snelkookpan (en daarmee ook de temperatuur) geregeld kan worden met een gewichtje. Verdorie, zou dat gewichtje niet zo ingesteld kunnen worden dat de druk in de snelkookpan lager en het kookpunt van water daalt tot bijvoorbeeld 70 graden? Een slow cooker, maar dan voor op het fornuis. Een langzaam- en snelkookpan, zeg maar.

kunstenaar

Enkele weken geleden ontmoette ik R voor het eerst. Je zou kunnen zeggen dat wij sindsdien een relatie ontwikkeld hebben. Die relatie bestaat eruit dat hij regelmatig aanbelt om een tekening te verkopen, omdat hij het geld nodig heeft voor de plek waar hij wil overnachten. Hoe meer tekeningen ik van hem kocht, hoe meer geld hij nodig had voor de plek waar hij wil overnachten. Maar die relatie behelst meer dan dat, tenminste, dat wil ik geloven. Het is voor mij een oefening om een dakloze als een volwaardig mens te zien en om meer te begrijpen van dakloosheid.

Ik besluit dagelijks om niet een kunstenaar te worden. Dat ik dat dagelijks moet besluiten, betekent dat ik het blijkbaar wel graag wil zijn. Ik besluit om het niet te zijn, omdat ik denk dat ik het me niet kan veroorloven. Ik verdien nu een zeer aangenaam salaris en ik wil dat salaris niet ruilen voor mijn wens om de dingen precies zo te doen of te maken als ik wil.

R heeft een andere keuze gemaakt. Zijn tekeningen zijn grappig en kleurig en trefzeker. Ik heb hem gevraagd om de illustraties te maken die de website van de stichting 100LC er aantrekkelijker laten uitzien. R doet dat, zeer voortvarend en zonder terughoudendheid. Onderdeel van ons contract, gebaseerd op gelijkwaardigheid (mijn angst en weerzin tegen het tekenen heb ik hier eerder al toegelicht), is dat hij stopt om dagelijks op onpasselijke tijdstippen aan te bellen. Ik verwacht dat wij ons contract gaan naleven.

laatste 3 opdrachten (100LC)

7. Stralingswarmtecollector (werktuigbouwkunde)
De meest effectieve manier om zonnewarmte te gebruiken is voor het verwarmen de binnenruimte. Met zonnecollectoren kan de zonnewarmte opgevangen worden. Volledig herbruikbare zonnecollectoren die modulair op kleine daken geschakeld kunnen worden, die bestaan nog niet.
Opdracht: ontwerp zo'n zonnecollector.

8. Warmte-opslag in huis (werktuigbouwkunde)
Om de zonnewarmte van de zonnecollector, of andere restwarmte, in de winter in gebruik te nemen, zal de warmte op een of andere mannier enkele maanden bewaard moeten worden. Mensen met een tuin kunnen dat onder de grond doen, maar niet iedereen heeft een tuin. De meeste huizen hebben wel loze hoekjes of ruimtes waar iets gemonteerd zou kunnen worden waarin warmte opgeslagen kan worden. Uiteraard volledig herbruikbaar en schakelbaar (zie opdracht 7: stralingswarmtecollector).
Opdracht: ontwerp zo'n stralingswarmtecollector.

9. Inkomensafhankelijke service- en garantieregeling (bedrijfkunde)
Het is de bedoeling dat alles wat de in het Warenhuis van de Troost wordt getoond thuis gebruikt wordt. Om het hergebruik van de grondstoffen te garanderen, blijven de producten eigendom van de stichting 100LC. Gebruikers betalen een redelijk gebruiksrecht; die prijs is inclusief het onderhoud en wellicht ook het schoonmaken. De prijs van het gebruiksrecht is inkomensafhankelijk. Bovendien is alles wat het Warenhuis van de Troost in gebruik geeft in Nederland gemaakt, door mensen die plezier hebben in hun werk en daarvoor de beloning krijgen die hun inspanning waard was.
Opdracht: ontwerp het business-model, waarmee dit ideaal gerealiseerd wordt.

nog 3 opdrachten (100LC)

4. De universele opwindoplader (elektrotechniek / industrieel ontwerpen / materiaalkunde)
Het eerste wat veel mensen te binnen schiet als ze bedenken wat ze zelf - actief - kunnen doen om energie te besparen, is om hun eigen fysieke kracht daarvoor te gebruiken. Dus bij het fitnessen een accu opladen of kleine elektrische apparaten aandrijven met een zwengel. Veel opladers zijn (helaas) ontworpen voor slechts één apparaat. Daarnaast bevatten opladers en accu's vaak tamelijk veel milieubelastende materialen.
Opdracht: ontwerp een oplader met en zwengel voor verschillende kleine elektrische apparaten, en een grote variant die aangesloten kan worden op allerlei fitnessapparaten.

5. Vitrage (designacademy)
Het karakter van veel gebouwen wordt bepaald door de fragiliteit van het glas en van de kozijnen. Als deze gebouwen worden gerenoveerd, dan worden de kozijnen en het glas vervangen (t.b.v. de isolatie), maar gebouwen veranderen daar vaak wezenlijk door. Er zijn mensen die dat jammer vinden. Een klassieke maar matig doeltreffende manier om een oud raam te isoleren is met vitrage. Mensen die van oude kozijnen houden niet per se van de vitrage de nu te koop is.
Opdracht: ontwerp vitrage waarmee een oud raam optimaal geïsoleerd kan worden.

6. Eiwitsnacks (voeding)
Zoals bekend is de vlees- en visindustrie in zijn algemeenheid een zware belasting voor het milieu, op veel verschillende manieren. Helaas vindt bijna iedereen vlees en vis erg lekker; er wordt steeds meer van gegeten. Vlees en vis bieden iets dat niet makkelijk te vervangen is door iets dat net zo lekker is: eiwit.Toch zijn er allerlei andere eetbare eiwitten voor handen die het milieu niet belasten en die toch lekker zouden kunnen zijn.
Opdracht: ontwerp een verpakte smakelijke snack uit een plantaardig of dierlijk eiwit dat geen enkele milieubelasting geeft.