kraan

Ik heb minstens twee keer in mijn leven gehoord of gelezen dat rechtshandigen langer leven dan linkshandigen. Ik heb ook geleerd om, als bevoorrecht mens (rechtshandig en verder ook in goede gezondheid), mild te willen zijn jegens de mensen die minder geluk hebben, zelfs als ik mij weinig bij het ongeluk van iemand anders kan voorstellen. Ik wil dat verhoogd stervensrisico dus best geloven, dat ik vroeger twee keer hoorde of las.

Het huis dat wij zelf ontworpen hebben is inmiddels bijna af. Veel dingen staan nog niet op hun definitieve plek: de telefoon staat nog op de trap en veel verf zit nog in een blik. Op zo'n blik ga ik zitten, als ik telefoneer, want de stoelen staan weer niet in de buurt van de trap.

Toch is het huis af genoeg om te kunnen beoordelen wat goed is aan het ontwerp en wat minder effectief is. Een uitdaging is bijvoorbeeld de kraan van mijn wastafel in de badkamer: de Venlo Nimbus. De uitdaging is, dat de joystick ervan aan de rechterkant zit. Terwijl ik mijn rechterhand juist gebruik om mijn tandenborstel of andere badkamerattributen vast te houden! Gelukkig heeft de Nimbus die elegante lange buis, waar mijn linkerarm onderdoor kan steken om de kraan te bedienen.

vloerverwarming (2)

De warmte-unit die door een door Nuon ingehuurd installatiebedrijf in onze meterkast geplaats is, was - volgens de de installateur die dat ding vervolgens aansloot op onze vloeren - een vergissing in ons voordeel. Wij hebben namelijk betaald voor een warmte-unit van het type 4, maar uit het busje van de Nuon kwam een unit van het type 5. Het duurdere type, vermoedelijk omdat dit type meer vermogen heeft.

Hiermee is een wens in vervulling gegaan die ik hier zelf op 11 december vorig jaar heb opgeschreven: een ketel met veel vermogen, en een thermostaat met een gaspedaal.

Mij is verteld dat vloerverwarming altijd, dag en nacht, zomer en winter, moet aanstaan, omdat het zoveel energie kost om de massa van het huis helemaal op te warmen. Dat opwarmen kost zoveel energie, dat het zonde is om het warme huis te laten afkoelen. Met warmte-unit van het type 4 zouden we dat wellicht in de gaten hebben, maar warmte-unit type 5 heeft binnen een uur ons huis warm. De eerste nacht verstookten wij 80 MegaJoule. Wat mij nogal een hoop lijkt.

vloerverwarming (1)

In veel stappen en evenveel geknakte verwachtingen is de vloerverwarming van de Nuon nu actief in ons huis. De teleurstelling was dat de aansluiting op het warmtenet (via een loopgraaf in onze keurige vinexstraat en hekken, opgewonden beambten en laconieke installateurs) niet betekende dat die warmte dan ook in onze vloer kwam. De warmte kwam tot de meterkast en verders niet. De warmte-unit (een toverdoos van Nuon) zou pas over twee weken komen, als het busje met toverdozen toevallig in de buurt was.

De toverdoos kwam verleden dinsdag. Met een installateur, die onze meterkast afkeurde, omdat we daarvan, en hij beeldde met zijn handen uit hoe er planten of paddestoelen uit zijn hoofd groeiden, daar groen en geel van zouden worden. 'O', zei ik, want ik vond dat een onprettig vooruitzicht. 'Legionella', zei de man. Onze meterkast moet geventileerd worden. Daar hadden we niet op gerekend.

Na installatie ging de toverdoos ons huis zeer enthousiast opwarmen. Dat moest stapgewijs en voorzichtig. Het werd die nacht meer dan 30 graden in de slaapkamer. Toen we na een doorwaakte nacht wilden douchen was er opeens geen warm water meer. (wordt vervolgd)

zwaar beroep

Eerder schreef ik hier over de installateurs, en over hoe ze te lijden hebben. Misschien was dat ingegeven door eigenbelang: hun werk moest nog beginnen en ik was van hen afhankelijk. Inmiddels ben ik een fase verder: hun werk is gedaan en ik moet hun rekeningen gaan betalen.

Ik denk dat je een krachtige persoonlijkheid moet hebben om in opstand te komen tegen de bespottelijke werktijden in de bouw. Ik begrijp niet waarom bouwvakkers eerst honderd kilometer moeten reizen om om zeven uur stipt op de bouwplaats te zijn. Om koffie te gaan drinken en de vierde sigaret te roken. Om zand in de zakken van elkaars overalls te scheppen. Om te wachten en te telefoneren. Om te schaften en te ouwehoeren met de andere installateurs.

Er bestaan in Nederland geen legale zware beroepen.

oplevering

Ik kon het mij niet langer veroorloven om me van de realiteit af te sluiten met een slecht boek, hoe graag ik dat ook deed. Mijn gezin is vanuit de hotelkamer nu in het nieuwe huis getrokken, terwijl de stuuk daar aan het drogen is, maar de stadsverwarming nog niet is aangesloten. Ik stel het hier maar, na drie hoofdstukken: ook als ik er zonnig naar kijk, vind ik Toegepaste Energietechniek deel 2 geen effectief boek. Voor mij, met zeer veel leeservaring en ongebruikelijk veel interesse voor het onderwerp is het nog net op te brengen, maar ik vind mezelf niet representatief.

Wegens het nieuwe huis breng ik veel tijd door in de auto onderweg naar IKEA. En bij elk bezoek word ik weer verrast door de rationaliteit en de intelligentie van alles bij IKEA. Zo goed als de medewerkers getraind zijn. Goed goedkoop als alles is. Zo vlekkeloos als de volkverhuizing van kopers door het gebouw trekt.

Als er echt iets terecht moet komen van duurzame energie, zou je dat moeten kunnen kopen bij IKEA. Zonnepaneel Solgard voor 12,50 en windmolen Kulingar voor 16,90. Maar op IKEA wil ik niet wachten, dus er is een soort haast geboden met het opwindende onderwijs van Dutch Comfort College, en de enthousiasmerende literatuur die daarbij hoort.

passieve zonne-energie

Misschien waren het de nutsbedrijven die deze week mijn huis aansloten op allerlei nutsvoorzieningen, dat ik zo mopperig was in de laatste stukjes. Het is niet mijn bedoeling om hier mopperig te zijn. Mopperigheid is ook een manier om lezers af te schrikken. Over de nutsbedrijven ook alleen maar lof. Ze hebben ons toch maar mooi aangesloten. En met zoveel ijver! Onze straat is drie dagen afgezet geweest en het zand is drie keer, steeds op dezelfde plek, tot drie meter diepte in- en uitgegraven met zo'n grappig klein graafmachientje.

Als ik Toegepaste Energietechniek deel 2 drie jaar geleden had gelezen (dat had gekund, want de uitgave stamt uit 2005), dan waren als die opgravingen in mijn straat misschien niet nodig geweest. Dan had ik bijvoorbeeld passieve zonne-energie gedaan. Allemaal negentiende-eeuwse trucjes heb ik in dit hoofdstuk geleerd, zoals de onverwarmde serre op het zuiden. Of, en hier moet ik toch een beetje om grinniken, dat je een opgewarmd huis passief kunt koelen door de ramen open te zetten. En daarbij uiteraard een formule, waarmee je kunt berekenen hoe je de ramen moet open zetten.

Nou kom, niet zo mopperen. Over de thermische massa van een gebouw, en waar je die (binnen) moet aanbrengen, heb ik nog nooit eerder nagedacht. Ook de beglaasde zonnewand (een kamer van 1 cm diep zonder deur maar met een groot raam) vind ik een vondst. En wat te denken van translucent isolatiemateriaal (een isolerend, maar warmte-absorberend raam, waar je niet doorheen kunt kijken). Maar de zelfdenkende, zonlichtregulerende thermochrome, fotochrome en zelfs elektrochrome beglazing keur ik af. Dan zet ik liever een raampje open.

formule

Als je lezers echt wil afschrikken, dan moet je heel terloops een formule introduceren, zonder die verder uit te leggen. Ik zou de formules uit hoofdstuk 2 van Toegepast Energietechniek deel 2 hier graag citeren, maar ze zijn zo ingewikkeld, dat mijn toetsenbord ze niet aankan. Sowieso is formules uit een toetsenbord krijgen een pittig klusje; Microsoft heeft speciaal daarvoor een klein programmaatje in Word, waarmee je een hoop, maar nog steeds niet alle, formules kunt maken, nadat er eerst omstandig met de muis en met de tong uit de mond op het beeldscherm gepield is.

Hoofdstuk 2 gaat over zonne-energie. Daarom gooien de auteurs er bijvoorbeeld een formule in waarmee de afstand van de zon tot de aarde kan worden berekend. Ik geloof niet dat het mij lukt om die afstand te berekenen, ook omdat ik me niet echt uitgenodigd voel om de formule te willen begrijpen. Het boek wil nog wel iets kwijt over waar de formule toe leidt: dat de aardbaan om de zon ellipsvormig is en dat in december de afstand tot de zon aanzienlijk korter is dan in juni. Is dit echt zo? Ik herinner me van toen ik middagen lang voor mijn plezier in de encyclopedie las dat dat heel anders was.

Er is ook een formule waarmee je kunt berekenen hoeveel licht op een zonnepaneel zou kunnen vallen, waarbij de weersgesteldheden de afhankelijke variabelen van de formule zijn. En ook de vervuiling van de lucht, maar die vervuiling is weer afhankelijk van het weer, en het weer schijnbaar weer van de vervuiling, wat de formule knap ingewikkeld maakt. Het heeft iets moedeloosmakend triviaals, dit soort ad hoc in elkaar geflanste amateur-wiskunde.